راهنمای خرید کامپیوتر

وقتی قصد خرید کامپیوتر دارید، شاید به نیت خرید ظاهری زیبا با جعبه ای بزرگ، قدم بردارید اما خرید یک کامپیوتر با خرید سایر وسائل زندگی مانند تلویزیون و ماشین، متکی به آنچه دیده می شود نیست. اقلام و امکاناتی که در درون  جعبه کامپیوتر نصب می شود، بسیار مهم و عامل تعیین کننده ایی است و البته باید اذعان کرد که همیشه خریداران با نوعی دلهره مواجه هستند "که کدامیک بهتر است؟".

در نوشتارهای زیر سعی شده با بیان نکات مهم، تا حدی سردرگمی خریداران کامپیوتر منتفی شده یا کم گردد. البته بیان بعضی از مطالب، واقعا" نیاز به بحث های تخصصی دارد و لذا حداکثر سعی بر آن شده که به زبانی ساده این مطالب بیان شود. توجه داشته باشید که بعضی از اصطلاحات به کار رفته در این راهنماها ممکن است برای شما ناشناخته باشد در این صورت برای مطالعه بیشتر در مورد این اصطلاحات به سایر مقالات سایت میکرو رایانه مراجعه نمایید. در تالار گفتگوی سایت میکرو رایانه  نیز مقالات متعدی در این زمینه ها وجود دارد که با سرچ می توانید به آنها دسترسی پیدا کنید. در نهایت با مطالعه آنها، هر فردی باید بتواند نتیجه گیری نماید که "خرید چه کامپیوتری برای من مناسب است؟".

راهنمای انتخاب مادربرد

انتخاب مادربرد، يکی از تصميمات مهم در زمان تهيه و يا ارتقاء يک کامپيوتر است. انتخاب فوق ، علاوه بر تاثير مستقيم بر عملکرد فعلی سيستم، بيانگر انعطاف سيستم در زمان ارتقاء نيز می باشد. قابليت های فعلی يک کامپيوتر و پتانسيل های ارتقاء آن در آينده، جملگی به نوع مادربرد انتخابی بستگی خواهد داشت. امروزه بر روی مادربردها، پورت های پیشرفته ای نظیر (Fireware (IEEE 1394 و یا USB 2.0 و حتی کارت های (تراشه) صدای شش کاناله و کنترل های RAID وجود داشته که می توان از آنان در زمان ارتقاء سیستم و بدون نياز به نصب امکانات جانبی ديگر، استفاده کرد.

در زمان انتخاب یک مادربرد همواره سوالات متعددی در ذهن تهیه کننده (خريدار) مطرح می گردد: مادربردها چگونه با يکديگر مقايسه می گردند؟ پارامترها ی سنجش و وزن هر کدام چیست؟ ( پردازنده ها، نوع تراشه ها ، نحوه ارتباط با دستگاههای ذخیره سازی). معيار انتخاب یک مادربرد چیست ؟ Chip set های يک مادربرد بيانگر چه واقعيت هائی می باشند؟ امکانات یک مادربرد چه تاثیراتی را در حیات فعلی و آتی سيستم به دنبال خواهد داشت؟ ميزان کارایی و کيفيت یک سیستم تا چه اندازه وابسته به پتانسیل های مادربرد می باشد؟ موارد فوق، نمونه سوالاتی است که در زمان انتخاب يک مادربرد در ذهن تهيه کنندگان مطرح می گردد.

جایگاه مادربرد

مادربرد، پردازنده و حافظه سه عنصر تعیین کننده در کامپیوتر بوده که در زمان انتخاب مادربرد، سرنوشت پردازنده و حافظه نیز بنوعی رقم خواهد خورد. (برای مطالعه بیشتر دراین مورد به سایر مقالات سایت میکرو رایانه مراجعه نمایید) انتخاب مناسب یک مادربرد از جمله تصمیمات مهمی است که دامنه آن گريبانگير تجهيزات سخت افزاری ديگر نيز خواهد شد. انتخاب یک مادربرد قديمی و از رده خارج (هر چند که در حال حاضر پاسخگوی نیازها و خواسته ها باشد) می تواند زمينه بروز مسائل متعددی در ارتباط با ارتقاء و افزايش توان عملياتی کامپيوتر در آينده را به دنبال داشته باشد. فراموش نکنيم ما کامپيوتر را نه بخاطر خود، بلکه بخاطر اجرای برنامه ها (در حال حاضر و آينده) تهيه می نمائيم.
 ویژگی ها ی مهم

از مهمترین ویژگی های مرتبط با مادربرد، می توان به موارد زیر اشاره نمود :

Chip Set مادربرد:

عملياتی حياتی و مهم نظير روتينگ داده از هارد ديسک به حافظه و پردازنده را انجام و اين اطمينان را بوجود می آورد که تمامی دستگاههای جانبی و کارت های الحاقی، قادر به گفتگو (ارتباط) با پردازنده می باشند. تولید کنندگان مادربردها، با افزودن چیپ ست های متفاوت بر روی مادر بردهای تولیدی خود، نظير کنترلر RAID و پورت های Fireware، قابليت های مادربردهای توليدی خود را نسبت به ساير محصولات مشابه نشان می دهند .

چیپ ست های موجود بر روی یک مادربرد، باعث اعمال محدودیت در رابطه با انتخاب نوع پردازنده، حافظه و ساير تجهيزات جانبی ديگر نظیر کارت گرافیک، کارت صدا و پورت های USB 2.0 می گردد. (برخی از امکانات فوق نظير کارت صدا، می تواند به عنوان پتانسيل های ذاتی همراه مادربرد ارائه گردد). اغلب مادر بردهائی که از یک نوع Chip set مشابه استفاده می نمایند، ویژگی های متعارفی را به اشتراک می گذارند (به ارث رسیده از Chip set) و کارآئی آنان در اکثر موارد مشابه می باشد. آگاهی از نوع پردازنده، حافظه، سرعت کنترل کننده IDE، کارت گرافیک و صدا، می تواند کمک مناسبی در خصوص انتخاب مادربرد ارائه نمايد (مخصوصا" در مواردي که از Chip set مشابه استفاده می گردد).

 پردازنده:

تولید کنندگان مادربرد در برخی مواقع، فهرست مادربردهای تولیدی خود را بر اساس نوع سوکتی که مادربرد از آن حمایت می کند، ارائه می نمایند. مثلا" سوکت 478 برای P4 و سوکت A برای Athlon. در اکثر کاربردهای تجاری، کاربران تفاوت مشهودی را در ارتباط با سرعت بین دو پردازنده Athlon و P4 مشاهده نمی نمایند در حالي که ممکن است تفاوت قيمت آنها مشهود باشد. به هرحال نوع و سرعت پردازنده ای که می تواند همراه يک مادر برد استفاده شود، يکی از نکات مهم در رابطه با انتخاب مادربرد است .
پس به طور خلاصه در مورد پردازنده، باید مادر برد حداقل قادر به حمایت از پردازنده های رایج باشد. (پیشنهاد می شود قادر به حمایت از پردازنده های AMD يا اینتل باشد)

 حافظه:

امروزه اکثر مادربردها از حافظه های SDRAM DDR) Double Data Rate) استفاده می نمایند. البته هنوز مادر بردهائی نیز وجود دارد که از RDRAM یا Rambus استفاده می نمایند. (تعداد این نوع از مادربردها اندک است). حافظه های DDR دارای سرعت های مختلفی بوده و پیشنهاد می شود که سریعترین نوعی که مادربرد حمایت می نماید، انتخاب گردد. (در این مورد مقالاتی نیز درتالار گفتگوی سایت میکرو رایانه  وجود دارد) تولید کنندگان مادربرد، حافظه های DDR را بر اساس سرعت Clock و یا پهنای باند تقسیم می نمایند. سرعت این نوع از حافظه ها (DDR) به ترتیب از کندترین به سریع ترین نوع ، بصورت زیر می باشد :

DDR200( aka PC1600) , DDR266( PC2100) , DDR333(PC2700) , DDR400(PC3200)

بردهایی كه از RDRAM استفاده می نمايند دارای Chip set اینتل 850 یا 850E می باشند. این نوع از حافظه ها (RDRAM) می بایست به منظور افزایش کارآئی، به صورت زوج بر روی مادربرد استفاده شده و اسلات های خالی توسط CRIMM تکميل (پر) گردند. حافظه ها ی RDRAM قادر به تامین پهنای باند بالای مورد نياز برنامه هائی با حجم عملیات سنگین در ارتباط با حافظه می باشند. (مثل برنامه های ویرایش فیلم های ویديوئی و یا بازیهای سه بعدی گرافیکی).

قیمت حافظه های RDRAM نسبت به حافظه های DDR دو برابر است. حافظه های RDRAM در حال حاضر با دو سرعت متفاوت ارائه میگردند: PC800 و PC1066. در صورت انتخاب پردازنده ای از نوع P4 که بر روی BUS با سرعت 533 مگاهرتز اجراء می گردد، سرعت بيشتر پردازنده معيار اصلی انتخاب قرار گيرد. در زمان انتخاب حافظه، می بايست تعداد سوکت های DIMM و RIMM موجود بر روی مادربرد به همراه حداکثر حافظه قابل نصب بر روی آن دقيقا" بررسی گردد.

در مورد نوع حافظه حداقل : DDR 200/266  و پیشنهادی : DDR266/333 یا PC800/1066 Rambus

 صدا و گرافیک:

اكثر مادربردهای موجود دارای كارت صدا بوده و بندرت می توان مادربردی را يافت که فاقد اين قابليت باشد. آخرین مدل مادربردها دارای چیپ ست دیجیتالی صدای 6 كاناله بوده كه برای بازی ها و فايل های MP3 مناسب تر هستند. در صورتي که قصد نصب يک کارت صدا بر روی مادر برد به منظور افزايش کيفيت صدا وجود داشته باشد، می توان با استفاده از Jumper و يا BIOS سيستم، کارت صدای موجود بر روی مادربرد (OnBoard) را غير فعال و از کارت صدای مورد نظر خود استفاده نمود. در صورتي که بخواهيم از بازی های کامپيوتری استفاده نمائيم که دارای گرافيک سه بعدی می باشند، می بايست كارت گرافیك موجود بر روی مادربرد را غيرفعال و يک کارت گرافيک متناسب با نوع نياز را بر روی مادر برد نصب نمود. در اين رابطه لازم است به اين نکته دقت شود که مادربرد انتخابی دارای اسلات AGP باشد. امروزه اکثر كارت های گرافیكی موجود از اسلات AGP بمنظور ارتباط با كامپیوتر استفاده می نمایند.

 نحوه ارتباط با دستگاههای ذخیره سازی :

 اكثر مادربردها، با استفاده از یك كنترلر IDE از درایوهای ATA/100 یا ATA/133 پشتیبانی می نمایند. بر اساس مطالعات انجام شده، تفاوت بین دو استاندارد فوق، بسیار ناچیز بوده و اين امر نمی تواند تاثیر چندانی در رابطه با انتخاب يک مادربرد را داشته باشد. انتخاب مادربردهایی كه توانایی پشتیبانی از RAID را دارند بسیار حائز اهميت است. با استفاده از كنترلر فوق، می توان بر روی یك كامپیوتر از دو هارددیسك بطور همزمان استفاده نمود. بدين ترتيب، اطلاعات بر روی دو هارددیسك ذخيره و در صورت خرابی يک هارد ديسک، می توان از هارددیسك دیگر استفاده نمود. (تهیه یك كنترلر RAID بتنهائی مقرون بصرفه نبوده و لازم است درزمان انتخاب، مادربردی برگزيده شود که از RAID حمايت می نمايد).

• ارتباطات ( اتصالات ) :

اکثر مادربردها دارای پورت هایی نظير Ethernet (اترنت) ، USB و FIREWARE می باشند. برخی از مادربردهای جديد، دارای امکاناتی به منظور خواندن Flash Memory می باشند. اخیرا" مادر بردهایی به نام Legacy Free مطرح شده اند که نیازی به پورت های جداگانه نداشته و تمامی پورت ها بطور مختصر در یك پورت تعبیه شده اند.

 نکته مهم :
در اكثر موارد تهیه یك مادربرد جديد همراه با خرید پردازنده و حافظه اصلی نیز می باشد. به همین دليل لازم است بررسی های لازم نیز در خصوص تاثير اين قطعات بر کارآئی مادربرد انجام گيرد. فراموش نکنيم که همواره پردازنده های جديد و با سرعت بالا دارای قيمت به مراتب بالاتری نسبت به نمونه های قبل از خود بوده و در صورتي که ضرورتی به استفاده از پردازنده های جديد، سريع و در عين حال گران وجود ندارد، می توان با توجه به نوع نياز خود از پردازنده های ديگر (با سرعت کمتر نسبت به آخرين مدل های موجود) که با مادربرد انتخابی نيز مطابقت می نمايند، استفاده نمود.

يکی از اجزاء مهم هر مادربرد، Chip set می باشد که اطلاعات متنوعی را در ارتباط با توانائی مادربرد مشخص می نمايد. نوع پردازنده و حافظه ای که مادربرد می تواند حمايت نمايد، برخاسته از نوع Chip set يک مادربرد است. در برخی حالات نوع Chip set موجود بر روی يک مادربرد، بيانگر نوع پورت های صدا، ويدئو و کارت شبکه نيز می باشد (عناصر فوق بصورت onboard بر روی مادربرد تعبيه می شوند).

در زمان انتخاب يک مادربرد لازم است به اين نکته دقت شود که تفاوت بسيار بالائی بين مادربردها از لحاظ قيمت وجود ندارد و می توان با در نظر گرفتن تمامی جوانب، مادربردی را انتخاب نمود که دارای امکانات جانبی نظير کارت شبکه و کنترلر RAID باشد. (تفاوت قيمت بين اين نوع از مادربردها با مادربردهائی که فاقد امکانات فوق ، می باشند زياد نمی باشد).

راهنمای انتخاب CPU (پردازنده)

آشنایی با پروسسورها  (پردازنده ها)
در ابتدا ذکر این نکته ضروری است که تولید کنندگان اصلی پروسسور در بازار کامپیوتر، Intel و AMD هستند. شرکت سوم CYRIX  مدتی است که از دور رقابت کنار رفته است. پس وقتی برای خرید کامپیوتر اقدام می کنید دو پروسسور ساخت INTEL و AMD را مورد توجه قرار دهید.

پروسسورهای INTEL با نام پنتیوم 4 و یا سلرون (Celeron) عرضه می شود، در حالیکه AMD پروسسورهای خود را آتلون (Athlon) و دووران (Duron) مینامد که عمر دووران هم مدتی است سرآمده است.

پروسسورها را می توان به 4 دسته تقسیم کرد:
1- پروسسورهای ارزشمند امروزی
2- پروسسورهای خوب
3- پروسسورهای ارزان
4- پروسسورهای از رده خارج

معمولا در انتخاب کامپیوتر، فروشنده از سرعت پروسسور می گوید بدون آنکه نامی از سازنده و مدل آن ببرد که انتخاب را مشکل می کند. توجه کنید که پروسسورهای هم سرعت از سازندگان مختلف، ممکن است در یک ردیف کاری نباشند.

1- پروسسورهای ارزشمند امروزی
قیمت این پروسسورها بالا و قابلیت آنها نیز زیاد است. اگر بهترین را می خواهید، این قسمت انتخاب شماست. باید گفت که هرچند قیمت نسبت به نمونه های متوسط دو برابر شده است اما قابلیت ها فقط چیزی بین 25% تا 50% افزایش یافته است. در این ردیف از اینتل، نمونه های پنتیوم 4 از سرعت 3.2 گیگا هرتز به بالا در دو مدل Pentium4 و Pentium4 Extreme Edition قرار دارد و AMD نمونه های آتلون XP و آتلون 64 و آتلون 64FX-53 را عرضه کرده است. (در مورد  این CPUها مقالات متعددی در سایت میکرو رایانه وجود دارد، به فهرست مقالات رجوع کنید) آتلون 64FX-53 مخصوص کارهای سینمایی است، مدل 64 با قابلیت اجرای برنامه های 64 بیتی مناسب بازیها و امور مربوط به صوت و تصویر است و XP هم قدرت خوبی روی دسک تاپ ارایه می نماید.

البته اینتل با Pentium 4 Extreme Edition حرف آخر خود را زده است. به جدول زیر و سرعت پروسسورها توجه کنید:

جدول 1) مقایسه CPUهای دو شرکت Intel و AMD

2- پروسسورهای خوب

بهترین پروسسورهای 10 ماه گذشته در این ردیف جای دارند. آنهایی که دیگر اولین نیستند اما هنوز خوب هستند. یعنی هر چند سریعترین نیستند اما هنوز با قابلیتهایی خوب، کار می کنند. به جدول زیر و سرعت پروسسورها توجه کنید. در این ردیف آتلون XP و پنتیوم 4 جای دارند.

جدول 2) مقایسه CPUهای دو شرکت Intel و AMD

3- پروسسورهای ارزان

پروسسورهای این ردیف شاید دیگر از طرف تولیدکنندگانشان ساخته نشوند اما ارزان هستند و هنوز کار می کنند. دو کلاس کاری در این ردیف وجود دارد:
الف) بهترین های رده قدیمی.
ب) ضعیف ترین های رده جدید.
سلرون اینتل هم در این ردیف جای گرفته است

جدول 3) مقایسه CPUهای دو شرکت Intel و AMD

4- پروسسورهای از رده خارج

پروسسورهای این ردیف دیگر از طرف سازنده شان تولید نمی گردد و فقط در مغازه های دست دوم فروشی دیده می شوند. توجه کنید که اینها هر چند کار می کنند اما عملا نمی توانند برنامه های امروزی را اجرا کنند و شاید فقط به درد تایپ و وب گردی ساده بخورند. پروسسورهای این ردیف در جدول زیر آمده است.

جدول 4) مقایسه CPUهای شرکت های Intel و AMD و Cyrix

 راهنمای انتخاب حافظه

وقتی قصد خرید کامپیوتر دارید، مقدار حافظه یا RAM آن چقدر باید باشد؟ نوع آن چه باشد؟ آیا می دانستید که اگر مقدار RAM کافی نباشد، سیستم شما نمی تواند بخوبی کار کند. در ادامه بحث به سئوالاتی که همواره با آن مواجهیم (چقدر و چه نوع RAM برای کامپیوتر من کافیست؟) پاسخ خواهیم داد. در ابتدا توجه شما را به دو بحث مقدماتی در مورد تفاوت انواع RAM و تاثیر مقدار حافظه در سرعت و کارآیی کامپیوترجلب می نمایم. (مطالعه بیشتر)

تفاوت Static RAM و Dynamic RAM  

حافظه يکی از مهم ترين عناصر سخت افزاری استفاده شده در کامپيوتر است. بدين منظور از حافظه های مختلف و با فناوری های متفاوتی استفاده می گردد. حافظه های ايستا ( Static ) و پويا (Daynamic)، دو نمونه متدوال در اين زمينه می باشند. کامپيوتر شما ممکن است هم دارای حافظه static و هم dynamic باشد. (توضیحات بیشتردر مورد این اصطلاحات در سایر مقالات سایت میکرو رایانه) از حافظه های فوق با توجه به تفاوت مشهود قيمت آنان با اهداف متفاوتی اسفاده می گردد. با بررسی نحوه عملکرد هر يک از تراشه های حافظه static و ynamic ، می توان به تفاوت های موجود و علت اختلاف قيمت آنان، بيشتر واقف گرديد.

Dynamic RAM، متداولترين نوع حافظه در حال حاضر محسوب می گردد. درون يک تراشه dynamic RAM، هر سلول حافظه صرفا" يک بيت اطلاعات را در خود ذخيره نموده و از دو بخش اساسی تشکيل می گردد: يک ترانزيستور و يک خازن. به منظور ذخيره ميليون ها سلول حافظه بر روی يک تراشه از تعداد انبوهی ترانزيستور کوچک و خازن استفاده می گردد. خازن مسئوليت نگهداری صفر و يا يک را برعهده داشته و ترانزيستور به منزله يک سوئيچ است که مدار کنترلی بر روی تراشه را به منظور خواندن خازن و يا تفيير وضعيت آن، مديريت می نمايد. خازن را می توان به منزله يک سطل کوچک در نظر گرفت که قادر به ذخيره الکترون ها می باشد. به منظور ذخيره سازی مقدار يک در حافظه، می بايست سطل فرضی از الکترون ها پر گردد و برای ذخيره مقدار صفر، اين سطل می بايست خالی گردد.

مهمترين مشکل سطل فرضی، وجود نشتی و يا سوراخی در آن است که باعث می گردد پس از گذشت مدت زمانی مشخص، خالی گردد. در مدت زمانی کمتر از چند ميلی ثانيه، يک سطل پر از الکترون، خالی می گردد. به منظور نگهداری وضعيت خازن و ذخيره سازی مقدار يک قبل از تخليه خازن، می بايست پردازنده و يا کنترل کننده حافظه، خازن را شارژ نمايند. بدين منظور کنترل کننده حافظه، حافظه را خوانده و آن را مجددا" بازنويسی می نمايد. فرآيند فوق که به Refresh معروف است به صورت اتوماتيک در هر ثانيه، هزاران مرتبه تکرار می گردد. علت نامگذاری اين نوع از حافظه ها به dynamic به مفهوم فرآيند Refresh برمی گردد. حافظه های dynamic، می بايست به صورت پويا بازخوانی و بازنويسی گردند و گرنه تمامی اطلاعات موجود در آنان از بين خواهد رفت. علاوه بر موارد فوق، عمليات Refresh زمان خاص خود را داشته و باعث می گردد سرعت آنان، کاهش يابد.
 
 Static RAM از يک تکنولوژی کاملا" متفاوت با dynamic RAM، استفاده می نمايد. در حافظه های static از يک نوع فليپ فلاپ خاص که هر يک از بيت های حافظه را در خود نگهداری می نمايد، استفاده می گردد. يک فليپ فلاپ برای هر سلول حافظه از چهار تا شش ترانزيستور استفاده می نمايد. در اين نوع حافظه، ضرورتی به عمليات Refreshing، نبوده و بديهی است که سرعت آنان در مقايسه با حافظه های dynamic بمراتب بيشتر می باشد. با توجه به اين که اين نوع از حافظه ها دارای بخش ها و عناصر بيشتری می باشند، يک سلول حافظه Static فضای بمراتب بيشتری را نسبت به يک سلول حافظه dynamic بر روی تراشه، اشغال خواهد کرد. بنابراين شما حافظه کمتری را در هر تراشه خواهيد داشت و بديهی است که قيمت آنان نيز افزايش خواهد يافت (ميزان حافظه قابل استفاده بر روی هر تراشه).

با توجه به موارد اشاره شده ، حافظه های Static سريع و گرانقيمت و حافظه های dynamic ارزان و کند می باشند. از حافظه های Static به منظور ايجاد حافظه های Cache ريزپردازنده (نیاز به سرعت) و از حافظه های dynamic به منظور فضای ذخيره سازی اصلی در سيستم ها (مقدار حجم بالا و لذا در مقایسه با حافظه های Static قمیت پایین تر)، استفاده می گردد.

ارتباط افزايش حافظه اصلی با سرعت کامپيوتر

آيا سرعت اجرای برخی برنامه ها بر روی کامپيوتر شما پائين است؟ برای حل مشکل بدنبال چه راهکاری هستيد؟ آيا فکر می کنيد اگر حافظه کامپيوتر خود را افزايش دهيد، سرعت اجرای برنامه ها بهبود پيدا می نمايد؟ با مطالعه ايـن مطلب شايد پاسخ به سوالات فوق، مشخص گردد.
افزايش حافظه اصلی کامپيوتر (RAM)، باعث افزايش سرعت برخی عمليات در کامپيوتر می شود (واقعيتی انکار ناپذير). RAM يکی از مهمترين عناصر سخت افزاری موجود در کامپيوتر است که سيستم های عامل برای مديريت بهينه آن جايگاهی خاص را در نظر می گيرند. زمانی که يک برنامه کامپيوتری نظير يک واژه پرداز و يا برنامه ای نظير مرورگرهای وب را اجراء می نمائيد، ريزپردازنده موجود در کامپيوتر، فايل اجرائی حاوی برنامه را از محل استقرار دائم (هارد ديسک) به درون حافظه اصلی کامپيوتر، مستقر می نمايد (فرآيند معروف Loading ). حجم فايل اجرائی برخی از برنامه ها نظير Word و يا Excel به پنج مگابايت و بیشتر هم می رسد. ريزپردازنده، همچنين در اين زمينه تعداد زيادی فايل های DLL مشترک (dynamic link libraries ) (بخش هائی از کدهای به اشتراک گذاشته شده توسط چندين برنامه) را به درون حافظه منتقل می نمايد. (دراین موارد مقالات متعددی در سایت میکرو رایانه وجود دارد، به فهرست مقالات رجوع کنید) فايل های DLL ممکن است بين بيست تا سی مگابايت ظرفيت داشته باشند. در ادامه ريزپردازنده، فايل های حاوی داده مورد نياز يک برنامه را که ممکن است چندين مگابايت باشند را نيز در حافظه مستقر می نمايد (ميزان داده مستقر شده در حافظه به نوع برنامه و عملياتی که انجام می دهد، بستگی دارد). با توجه به موارد فوق، يک برنامه معمولی به فضائی معادل چندين مگابايت (مثلا" بين ده تا سی مگابايت) به منظور اجراء نياز خواهد داشت .

فرض کنيد که نرم افزارهای زير بر روی کامپيوتر شما در حال اجراء می باشند :

 يک واژه پرداز (مثل Word)
يک صفحه گسترده (مثل Excel)
يک برنامه گرافيکی
سه تا چهار پنجره فعال ويندوز

علاوه بر برنامه های فوق، سيستم عامل خود به تنهائی فضای زيادی را اشغال خواهد کرد. برنامه های فوق به فضائی بين يکصد تا يکصد و پنجاه مگابايت نياز خواهند داشت، ولی ممکن است کامپيوتر شما صرفا" دارای مثلا" شصت و چهار مگابايت حافظه باشد.

فضای اضافی توسط مدير حافظه مجازی (VMM) ايجاد می گردد. VMM با جستجو در حافظه، محلی را که در آن لحظه مورد نياز نمی باشد را پيدا نموده و بخش های فوق را در يک فايل Swap بر روی هارد ديسک ذخيره می نمايد. مثلا" در صورتی که برنامه پست الکترونيکی (نظير outlook ) فعال شده باشد و به مدت زمان مشخصی (مثلا" 45 دقيقه) از آن استفاده نمی گردد، VMM، تمامی عناصر تشکيل دهنده فايل اجرائی مربوط به برنامه پست الکترونيکی را بهمراه فايل های DLL و داده بر روی هارد ديسک منتقل می نمايد. به فرآيند فوق، Swapping out برنامه گفته می شود. در ادامه و زمانی که بر روی برنامه پست الکترونيکی کليک می گردد، VMM، مجددا" تمامی اطلاعات مربوط به برنامه را از هارد ديسک خوانده و آنان را با برنامه ديگری که موجود در حافظه می باشد و از آن استفاده نمی گردد، جايگزين می نمايد. با توجه به اين واقعيت که سرعت هارد ديسک نسبت به RAM کمتر می باشد، فرآيند "جايگزينی اطلاعات " زمان خاص خود را داشته و عموما اين فرآيند با تاخير انجام می شود .

در صورتی که کامپیوتر شما دارای حجم اندک حافظه باشد (مثلا" شانزده مگابايت)، VMM همواره و با فرکانس بيشتری اقدام به عمليات جايگزينی اطلاعات نموده و سرعت کامپيوتر بطرز کاملا" محسوسی کاهش خواهد يافت. در صورتی که کامپيوتر شما دارای 256 مگابايت حافظه می باشد، VMM دارای فضای لازم بوده و فرآيند جايگزينی با فرکانس کمتری انجام شده و کاهش سرعت کامپیوتر چندان محسوس نخواهد بود.

برخی از برنامه ها (نظير فتوشاپ، اکثر کمپايلرها، اکثر برنامه های ويرايش فيلم و انيميشن) نيازمند حجم بسيار بالائی از حافظه به منظور انجام عمليات خود می باشند. در صورتی که اين نوع برنامه ها را بر روی کامپيوتری که دارای حجم اندکی از حافظه است، اجراء نمائيد، فرآيند جايگزينی بطور دائم انجام و سرعت اجرای اين نوع برنامه ها، مطلوب نخواهد بود. با افزودن حافظه به سيستم و بهينه سازی فرآيند جايگزينی (و يا حذف آن)، برنامه های فوق با سرعت بالائی اجراء می گردند .

چقدر حافظه RAM؟

سریعترین راه برای آنکه بدانید کامپیوترتان به چه مقدار RAM نیاز دارد آن است که بدانید برنامه هایتان چقدر RAM می خواهند. به دنبال حداقل نیاز حافظه (minimum) و یا مقدار پیشنهاد شده (recommended) بگردید. البته بهتر است مقدار RAM شما از حداکثر این برنامه ها، بیشتر باشد. جدول زیر به شما کمک میکند تا بتوانید مقدار RAM را سریعا بدست آورید.

جدول 1) انتخاب حافظه

جدول ارایه شده در حالتهای عمومی تنظیم شده است. قبل از تصمیم نهایی می توانید ببینید برنامه هایتان چقدر RAM لازم دارند. البته بعضی از سیستم های عامل بیش از سایرین به RAM نیاز دارند پس بررسی خود OS هم مهم است. خاطرتان باشد که مقدار RAM کامپیوتر را حتی بعد از خرید و در هر لحظه می توان ارتقاء داد. اگر قصد اینکار را دارید از فروشنده بپرسید که کامپیوتر (مادر برد)، حداکثر تا چقدر RAM را برای ارتقاء می پذیرد.

چه نوع حافظه RAM؟

انتخاب نوع حافظه عامل مهمی در کیفیت سیستم محسوب میشود . سه نوع حافظه مختلف در بازار موجود است: SDRAM ، DDR و RDRAM.

از این سه نوع فقط DDR در مصرف خانگی کاربرد دارد و شما می توانید روی آن تمرکز کنید. در هر نمونه حافظه، سرعت نقش حیاتی دارد. به جدول زیر توجه کنید:
 

جدول 2) انتخاب حافظه

هر کامپیوتر معمولا فقط یک نوع RAM می پذیرد و وقتی پروسسور در دو کامپیوتر یکسان باشد، RAM مبنای مقایسه قرار می گیرد. سرعت RAM باید با سرعت باس هر پروسسور تطبیق داشته باشد. مثلا یک پنتیوم4 با باس 800MHZ باید از حافظه PC3200 استفاده کند. در حالیکه +AMD Athlon XP2500 با باس 333MHZ بهترین انتخاب حافظه  PC2700 را پیش رو دارد.

راهنمای خرید هارد دیسک (Hard disk)

الف) انتخاب سریع:

هارددیسک بایستی بتواند تمام برنامه ها و اطلاعات شما را در خود جای دهد. خوشبختانه ظرفیت هارددیسکها روز بروز بیشتر می شود و سرعت آنها نیز بالاتر می رود. هنگام خرید کامپیوتر به هارد دیسک کمتر از ظرفیت 60 یا 80 گیگابایت راضی نشوید. هر چه ظرفیت بالاتر باشد، بهتر است. برای سرعت هم امروزه 7200 دور در دقیقه (rpm) رایج است که مناسب می باشد. اگر خیلی کیفیت برایتان مهم است به دنبال هارددیسکی باشید که حداقل 8 مگابایت حافظه نهان (Cache) داشته باشد. (توضیحات بیشتردر مورد اصطلاحات در سایر مقالات سایت میکرو رایانه) هارددیسک های جدیدتر که براساس استاندارد Serial ATA ساخته شده اند راحت تر مدیریت می شوند اما معمولا فقط در کامپیوترهای جدیدتر نصب می شوند.

در موقع خرید، بررسی هارددیسک کامپیوتر، آسان ترین و قابل فهم ترین کار است زیرا کافی است فقط دو پارامتر را بررسی کنید: ظرفیت و سرعت.

امروزه اکثر هارددیسک ها بر مبنای ظرفیت گیگا بایت (GB) سنجیده می شوند. معنی آن این است که هارددیسک فرمت شده حاوی ظرفیت بیلیون بایت است. توجه کنید که وقتی هارددیسک فرمت می شود، ظرفیت آن اندکی کمتر نشان داده می شود و این موضوع همیشه جای بحث بین خریدار و فروشنده بوجود می آورد! به هرحال هر چه این عدد کنار GB بزرگتر باشد، ظرفیت هارددیسک هم بیشتر است.
اکثر کامپیوترها با هارددیسک های با سرعت 7200 یا 5400 دور در دقیقه عرضه می شوند. هارددیسک های 5400 دور در دقیقه کندتر هستند. سرعت 7200 امروزه معمول است و عملکرد خوبی هم دارد.

IDE و Serial ATA

IDE استانداردی است که امروزه اکثر کامپیوترها از آن استفاده می کنند و عمری 10 ساله دارد. این در حالی است که Serial ATA بسیار جوان است. این استاندارد جدید Serial ATA دارای قابلیت های بالاتر و مصرف راحت تر است. اگر قصد دارید تا سالهای سال از کامپیوتر خود استفاده کنید، بهتر است اینترفیس SATA را استفاده کنید. چون با افزودن کارت PCI میتوان از SATA استفاده کرد، مشکل چندانی نخواهید داشت.

چقدر هارد دیسک کافی است؟

پاسخ به این سوال که چقدر هارددیسک برای کامپیوتر لازم دارید؟ به سوال دیگری برمی گردد که با کامپیوتر چه کاری می خواهید انجام دهید؟ برنامه های مختلف، فایل هایی می سازند که اندازه های آنها متفاوت است. جدول زیر به شما کمک می کند تا ببینید برای چه برنامه هایی چه مشخصه هایی برای هارددیسک پیشنهاد می شود:

جدول 1) فضای مورد نیاز هارددیسک

امروزه افزایش ظرفیت هارددیسک، افزایش قیمت زیادی را به دنبال ندارد. پس توصیه می شود تا جایی که می توانید هارددیسک پرظرفیت تری را انتخاب کنید.

ب) بررسی دقیق تر نحوه انتخاب يک هارد ديسک:

با توجه به رشد چشمگیر تکنولوژی ساخت هارد دیسک، ظرفيت آنها درفواصل زمانی بين دوازده تا هيجده ماه، دو برابر می شود. بدين ترتيب، عملا" کامپيوترهای شخصی به سمت ماشين های چند رسانه ای حرکت نموده که می توانند حجم بالائی از اطلاعات شامل صوت، تصوير و گرافيک را بر روی آنها ذخيره نمود. فعلا بيشترين ظرفيت هارد ديسک قابل نصب بر روی کامپيوترهای desktop، معادل 250 گيگابايت می باشد. طرفیت فوق، ده برابر بیش از ظرفیت هارد دیسک های سه سال پیش است. در اوایل سال 2003 میلادی، هارد دیسک های با ظرفیت 320 گیگا بایت مطرح شده اند. تولید کنندگان در صدد ارائه اینترفیس های سريال ATA بودند که نسبت به مدل های پیشین (اینترفیس های موازی ATA ) دارای سرعت به مراتب بیشتری می باشند. (توضیحات بیشتردر مورد اصطلاحات در سایر مقالات سایت میکرورایانه). عملکرد تمامی هارد ديسک ها در زمان اجرای يک برنامه مشابه يکديگر بوده و استفاده از درايورهای با سرعت بالا، مزايا و امتيازات متعددی را برای کاربرانی که قصد پردازش داده هائی با حجم بالا (تصاوير و ويدئوهای ديجيتال) را دارند، بدنبال خواهد داشت. بر اساس آزمایشات متعدد انجام شده توسط برنامه Photoshop، مشخص شده است که انجام عمليات پيچيده ای نظير: اعمال فیلترها، گردش و ویرایش تصاویر در هارد دیسک های با سرعت بالا، شصت درصد سریع تر از سیستم هائی است که دارای درایورهائی با سرعت پائین می باشند.

ويژگی ها ی مهم

از مهمترين ويژگی های مرتبط با هارد ديسک، می توان به موارد زير اشاره نمود:

ظرفيت: ظرفیت هارد دیسک برای کاربرانی همچون طراحان آثار گرافیکی و یا افرادی که بر روی فیلم های ويدئويی کار می کنند، از اهمیت بیشتری برخوردار است. مثلا" ضبط تصاویر در مدت زمان محدود از یک دوربین فیلم برداری، چندين گیگابایت ظرفیت هارد دیسک را اشغال خواهد کرد. در صورت ضرورت استفاده از فضای ذخیره سازی بالا، می توان از یک هارد با ظرفیت بالا و یا دو هارد دیسک استفاده نمود. در چنین حالتی می توان هارد موجود را نگهداری و متناسب با نیاز، اقدام به تهیه و نصب هارد دوم نمود. مثلا" در صورتی که به یک هارد با ظرفیت 160 گیگابایت نیاز باشد و هارد دیسک موجود 80 گیگابایت ظرفيت داشته باشد، می توان با تهیه يک هارد ديسک ديگر و با ظرفيت 80 گیگابایت، نياز خود را مرتفع نمود (تامين 160 گيگابايت فضای ذخيره سازی، مشروط به وجود پتانسيل لازم ازلحاظ توانائی حمايت برد اصلی سيستم).
 چرا دو هارد دیسک به جای یکی؟

در مجموع میزان ظرفیت هارد دیسک یک گزینه ای انتخابی برای کاربران در خرید هارد دیسک محسوب می شود. گزینه ای که در این میان وجود دارد تعداد هارد دیسک هایی است که برای ایجاد یک حجم مشخص از ظرفیت روی سیستم نصب می شود. به طور مثال اگر به جای خرید یک هارد دیسک 200 گیگابایتی شما اقدام به خرید دو هارد دیسک 80 و 120 گیگابایتی کنید در عمل از کارآیی بالاتری نسبت به یک هارد دیسک برخوردار خواهید بود. شاید بپرسید علت این امر چیست؟

در حالت کلی استفاده از دو هارد دیسک این امکان را به وجود می آورد که شما حافظه مجازی سیستم عامل خود را روی هارد دیسکی که ویندوز روی آن نصب نشده است تنظیم کنید که این عامل باعث افزایش کارآیی سیستم در محیط ویندوز در هنگام پردازش های سنگین خواهد شد. همچنین از طرفی، استفاده از دو هارد دیسک این امکان را به شما می دهد که تا در صورت استفاده از اطلاعات یک هارد دیسک و یا فعالیت با آن به راحتی به اطلاعات موجود روی هارد دیسک دیگر دست پیدا کنید که این عامل باعث افزایش کارآیی سیستم می شود و شاید بتوان گفت یکی از دلایلی که روی سیستم های حرفه ای مانند Dell، دو یا چند هارد دیسک با حجم های مختلف نصب می شود این موضوع است .

سرعت دورانی: همانطوری که اشاره شد سرعت دوران (چرخش) هارد دیسک های ATA موجود 5400 یا 7200 دور در دقیقه (rpm) می باشد. درایورهائی که دارای سرعت 7200 دور در دقیقه می باشند، معمولا" (البته در تمامی موارد صادق نخواهد بود) دارای سرعت بيشتری در ارتباط با بازيابی اطلاعات، می باشند. در آزمایشاتی که بر روی يک نمونه درایور با سرعت 5200 دور در دقیقه انجام شده است، مشاهده شده که سرعت تکثیر اطلاعاتی به اندازه 1/2 گیگابایت، حدود 33% سریعتر از سرعت درایورهای 7200 دور در دقیقه می باشد! در بعضی موارد، پارامترهای دیگری نظیر نوع الگوریتم استفاده شده بمنظور بازیابی اطلاعات، تاثير مستقيمی بر کارآئی يک درايو دارد.

در حال حاضر تقریبا تمام هارد دیسک های SATA موجود در بازار دارای سرعت چرخش 7200 دور در دقیقه هستند و هیچ تفاوتی مابین آنها در میزان چرخش وجود ندارد. اما در میان استثنا هم وجود دارد به طور مثال هارد دیسک های Raptor از شرکت SeaGate با آنکه توسط رابط SATA به مادربورد متصل می شود دارای سرعت چرخش در حدود 10 هزار دور در دقیقه است که می تواند کارایی در حد یک هارد دیسک SCSI داشته باشد .

زمان جستجو (Seek Time): اين زمان برحسب ميلي ثانيه اندازه گيري شده و معمولا به صورت ميانگين بيان مي شود. زمان جستجو مشخص مي کند كه چه مدت زمان طول مي کشد تا هد خواندن درايور بر روي صفحه های داخل هارد درايور و محل اصلي ذخيره اطلاعات عقب و جلو رفته و اطلاعات درايور را خوانده يا ذخيره کند. اين زمان عامل مهمي در تعيين سرعت عملكرد هارددرايور است. البته اكثر هاردديسكهاي پيشرفته كه به درايوهاي 7200 دور دقيقه (rpm) مجهز هستند، زمان جستجوي مشابه هم دارند. زمان جستجوي همه آنها در محدوده زمانی 9 ميلي ثانيه قرار دارد.

اينترفيس: تقریبا" تمامی کامپیوترهای Desktop از اینترفیس موازی ATA استفاده می نمایند. حداکثر سرعت انتقال داده در این نوع اینترفیس ها، 100 و يا 133 مگابایت در ثانیه است. بر اساس مجموعه تست های انجام شده بر روی اينترفيس های ATA/133، مشخص شده است که سرعت آنان تاثير مشهودی را در افزايش کارائی بدنبال نداشته است، چراکه درایورهای موجود امکان استفاده مناسب از سرعت بالای انتقال داده در باندهای عریض را دارا نمی باشند. (درایورهای موجود در سرعت بالای 100 و یا بیشتر ممکن است دچار مشکل شوند). اکثر مادربردهای (MotherBoard) قدیمی از ATA/133 حمایت نمی نمایند. بنابراین برای استفاده از این نوع درایورها ، می بایست کارت های جانبی بر روی سیستم نصب گردد. خوشبختانه درایورهائی که دارای استاندارد ATA/133 می باشند، امکان حمایت از استاندارد ATA/100 را نیز دارا می باشند.

درایورهائی که از اینترفیس های سریال ATA (در مقابل اينترفيس های موازی) استفاده می نمايند، بتدریج متداول می گردند. از اینترفیس های فوق در مواردی که با مشکل سرعت، در ارتباط با اينترفيس های موازی برخورد می شود، استفاده می گردد (اینترفیس های سریال ATA مشكل کمبود سرعت را برطرف می نمایند). این نوع درایورها، قادر به انتقال 150 مگابايت در ثانیه بوده و اين ميزان در ساليان آينده به مرز 600 مگابايت در ثانيه خواهد رسيد. بر اساس تست های انجام شده، استفاده از يک اینترفیس سریال ATA بر روی سیستم هائی که شامل یک درایور می باشند، مزايای عمده ای را بدنبال نداشته است (از پهنای باند اضافه عملا" استفاده نمی گردد). در صورت استفاده از چندين درايور بر روی يک اينترفيس مشابه، از پهنای باند اضافی بطور مطلوب استفاده و نتايج مثبتی را بدنبال خواهد داشت. استفاده از درایورهای ATA با اينترفيس سريال، طی ساليان آينده در اکثر کامپيوترهای شخصی بکار گرفته خواهد شد.

حافظه موقت (بافر): زماني که يک سيستم درخواست اطلاعاتی را می نمايد، هارد ديسک علاوه بر اينکه می بايست بازيابی داده درخواستی ر ا انجام دهد بلکه مسئوليت استقرار (load) داده در بافر مربوط به خود را نيز برعهده دارد. بدين ترتيب در صورتي که پردازنده درخواست مجدد همان اطلاعات قبلی را داشته باشد، اطلاعات مورد نياز آن از طريق بافر هارد ديسک تامين خواهد شد. استفاده از دو مگابايت بافر، ظرفيت مناسبی در اين رابطه می باشد. در مواردي که از برنامه های خاصی نظير فتوشاپ، استفاده می شود، ظرفيت هشت مگابايت برای بافر، منطقی بوده و اثرات مثبتی را در رابطه با افزايش کارائی سيستم بدنبال خواهد داشت.

در حالت کلی میزان بافر در هارد دیسک بسته به نوع هارد دیسک تغییر می کند که این مقدار در هارد دیسک های IDE به دو مقدار 2 و 8 مگابایت است اما در هارد دیسک های SATA با حجم های 80 و 120 و 200 با مقدار بافر 8 مگابایت است و در صورت افزایش حجم تا بیش از 250 گیگابایت، مقدار بافر به 16 مگابایت افزایش می یابد که این عامل باعث جلوگیری از کاهش کارآیی هارد دیسک در حجم های بالا می شود.

تراكم ناحيه اي (Areal Density):
اين عدد مقدار داده قابل ذخيره روي يك اينچ مربع از سطح مغناطيسي صفحه را معين مي کند. هرچه كه داده ها نزديك تر به هم قرار گیرد، تراكم ناحيه اي بيشتري به وجود خواهد آمد. تراكم ناحيه اي معمولا با واحد گيگابيت در اينچ مربع بيان مي شود تراكم هاي بالاتر معمولا نشان دهنده درايوهاي سريع تر است. براي مثال، چنانچه تراكم ناحيه اي صفحه ديسك را دو برابر كنيد، هد درايور به منظور خواندن يا نوشتن يك مقدار داده يكسان روي صفحه، تنها به اندازه نصف حركت حالت قبل احتياج خواهد داشت .افزايش تراكم ناحيه اي باعث كاهش حجم ظاهري درايو مي شود كه آن هم به نوع خود، سبب افزايش بازدهي خواهد شد.

نرخ انتقال مستمر يا منظم :(Sustained Transfer Rate)
اين نرخ بيان مي کند كه هارددرايور با چه سرعتي مي تواند يك فايل پيوسته رو سرويس دهي کند و معمولا بر حسب گيگابايت در ثانيه بيان مي شود. نرخ انتقال مستمر داده، جزو مهمترين ويژگي هاي هارددرايور محسوب مي شود. نرخ انتقال مستمر، سرعت هارددرايور را در انتقال يك فايل حجيم كه به طور منظم و پشت سرهم روي سكتورهاي ديسك قرار گرفته، مشخص مي كند. البته اگر اغلب با فايل هاي كوچكتري كه در سراسر ديسك پراكنده هستند، كار مي کنید، زمان جست وجو، ويژگي كاربردي تر و مهم تري به شما خواهد آمد.

نوع رابط هارد دیسک:  در حالت کلی هارد دیسک های موجود در بازار به دو صورت IDE و SATA به فروش می رسند. که اشاره شد هارد دیسک های IDE از قدیمی ترین رابط های موجود در کامپیوتر است و آخرین نوع این رابط UDMA6 است که در حداکثر سرعت انتقالی خود قادر به انتقال 133 مگابایت در ثانیه است. ولی هارد دیسک های SATA به دو صورت SATA 1 و SATA 2 به بازار روانه شده اند و از ویژگی های جالب آن که باعث تفاوت ما بین این دو نوع هارد دیسک می شوند عبارتند از:

1-انتقال بالای سرعت اطلاعات در رابط SATA2 در مقایسه با SATA1 که در بیشترین حد این ارتباط قادر به انتقال 300 مگابایت اطلاعات در ثانیه است .

2- پشتیبانی از ویژگی Hot Change (تعویض فوری) که این امکان را به کامپیوترهای سرور و خانگی می دهد تا بدون خاموش کردن کامپیوتر بتوان هارد دیسک دستگاه را تعویض کرد.
 اما چرا رابط SATA جایگزین IDE شد؟ در حالت کلی به دلایل متعددی رابط SATA به جای IDE به بازار ارائه شد :

1- سرعت انتقال اطلاعات بالاتر نسبت به هارد دیسک IDE.
2- امکان ارتقا سریع به سرعت های بالاتر با دردسر کمتر مانند ارائه رابط SATA2 که تا 300 مگابایت اطلاعات را در ثانیه منتقل می کند.
3- حذف تعداد پین های اضافی برای ارتباط هارد دیسک به مادربورد که باعث نصب آسان تر هارد دیسک روی سیستم می شود.

اگر جدیدا اقدام به خرید هارد دیسک برای کامپیوتر خود کرده باشید، خواهید دید که حتی هارد دیسک های 80 گیگابایتی که در بازار به فروش می رسند از رابط SATA 2 با حداکثر انتقال اطلاعات 300 مگابایت در ثانیه پشتیبانی می کند که این عامل می تواند باعث بروز اشکال در ارتباط ما بین هارد دیسک و مادربورد فاقد کنترلر SATA 2 شود، اما شرکت مکستور برای حل این مشکل راه حل ساده ای ای قرار داده است. بدین صورت که در هارد دیسک های جدید با کنترل SATA 2 پینی قرار داده شده است که فرد با تعویض آن می تواند از هارد دیسک SATA 2 به عنوان یک هارد دیسک SATA 1 استفاده کند و به راحتی آن را روی مادربورد SATA نصب کند، بدون آنکه مشکل خاصی ایجاد شود .

میزان صدا و گرما هارد دیسک گزینه برای حرفه ای ها: این فاکتور به عنوان یک گزینه تخصصی در خرید هارد دیسک شناخته می شود که بسیاری از کاربران توجه ای به آن نمی کنند، در حالت کلی یک کاربر عادی فقط به ویژگی های کلی هارد دیسک توجه می کند اما شرکت های فروشنده PC در دنیا به فاکتور های مهمی مانند میزان صدا و گرمای تولیدی توسط هارد دیسک توجه می کنند زیرا در صورت ایجاد گرمای زیاد توسط هارد دیسک، این گرما به طور غیر مستقیم باعث کاهش کارآیی هارد دیسک می شود که در بسیاری از موارد، علت توسط کاربر قابل تشخیص نیست. همچنین صدای تولیدی توسط هارد دیسک یکی از گزینه های مهم در انتخاب هارد برای حرفه ای ها محسوب می شود زیرا سیستم ها به علت عدم وجود فن اضافی برای خنک کردن و استفاده از سیستم های خنک کننده آبی دارای محیطی آرام هستند.

تهيه هارد ديسک با قیمت مناسب: به عنوان آخرین مطلب توجه به این نکته ضروری است که رقابت تنگانتنگی بین تولید كنندگان درایورها وجود داشته و اكثر فروشندگان، كاربران را بدليل اختلاف ناچيز قيمت، ترغيب به تهيه هارد ديسک های با ظرفيت بالاتر می نمايند. این امر در خصوص درایورهایی با ظرفیت پایین تر صادق است ولی آخرین ظرفیت های موجود در بازار به علت تولید کم (در آغاز تولید هستند) دارای قیمت بالاتری هستند. بنابران پیشنهاد می گردد هرگز به دنبال آخرین ظرفیت موجود در بازار نباشید.

استفاده از درایورهای خارجی (external) در صورت لزوم: با استفاده از این نوع درایورها می توان اطلاعات مهم و حياتی را در زماني که در محل کار خود نیستید، حفاظت نمود. در مواردي که نيازمند جابجائی حجم بالائی از اطلاعات هستید، استفاده از درايوهای external می تواند يکی از گزينه های مطلوب باشد. قیمت درايوهای فوق، نسبت به درایورهای معمولی كه در درون كیس نصب می شوند، بيشتر بوده و جهت ارتباط با سيستم از پورت های USB2.0 استفاده می نمايند.

راهنمای خرید کارت گرافیکی (کارت ویدئو) (1)

الف) گذری سریع و اجمالی:

انتخاب کارت گرافیکی؛ هنگام خرید کامپیوتر؛ دقیقا به این نکته برمی گردد که می خواهید چه کاری با کامپیوتر انجام دهید؟ معمولا چهار گروه کار برای آن تعریف می شود: کارهای معمولی، طراحی گرافیکی، بازی های کامپیوتری سبک و نهایتا بازی های کامپیوتری پیشرفته.

دو نوع اینترفیس کارت گرافیکی (ویدیو) وجود دارد که عبارتند از AGP و PCI-Express. استاندارد AGP، استاندارد اصلی کارت های گرافیکی (ویدیو) در کامپیوترهای PC طی چندین سال گذشته بوده است و امروزه همچنان در سطح وسیعی استفاده می شود. از طرف دیگر PCI-Express یک اینترفیس جدید است که باعث افزایش سرعت ارتباط بین CPU و کارت های دیگر می شود. این اینترفیس جدید، توسط اکثر سازندگان در کامپیوترهای جدید تعبیه شده و به سرعت در حال همه گیر شدن است تا به یک استاندارد گرافیکی (ویدیویی) جدید مبدل گردد. (توضیحات بیشتردر مورد این اصطلاحات در سایر مقالات سایت میکرو رایانه) قبل از آنکه وارد بحث هر گروه شویم ذکر این نکته ضروری است که بهینه سازی کارت گرافیک در هر لحظه امکان پذیر است. یعنی هر وقت بخواهید می توانید کارت ویدیو کامپیوتر را عوض کنید. فقط ضرورت دارد که هنگام خرید کامپیوتر بدانید که چه نوع اسلات هایی روی مادربرد وجود دارد تا اگر بعدا خواستید کارت ویدیو را تعویض و یا اضافه کنید، بدانید چه از نوعی نیاز دارید.
اما بررسی چهار گروهی که از آنها نام بردیم:

کارهای معمولی

کارهای معمولی یعنی مصرف کامپیوتر با برنامه هایی مانند Word processing و گردش در وب و تماشای فیلمهای DVD یا گوش دادن به موزیک. انجام هیچ کدام از این کارها نیاز به قدرت محاسباتی سه بعدی (3D) ندارد. اگر استفاده شما در این حد است، هر کارت ویدیویی انتخاب کنید مناسب خواهد بود. این کارت می تواند از همان نوعی باشد که بر روی مادربرد قرار دارد (on board) و یا نمونه بیرونی باشد که به اسلات PCI وصل می شود. فقط توصیه می کنیم مدلی انتخاب کنید که حداقل رزولوشن 1280*1024 را در Refresh rate معادل 85MHZ بدهد.

طراحی گرافیک

اشخاصی که کارشان طراحی گرافیک یا ادیت ویدیو است به مشخصه های بیشتری در کارت ویدیو نیاز دارند. برای طراحی گرافیک به رزولوشن بالاتری نیاز است. بعضی از نمایش دهنده ها، رزولوشن های 1600* 1200 یا حتی بالاتر را به خاطر نمایش جزئیات تصویر، پشتیبانی می کنند. مشخصه دیگر که می تواند برای این گروه جالب باشد، چند مونیتوری است که اجازه می دهد تا کارت گرافیک در یک لحظه به دو مونیتور سرویس بدهد تا فضای گرافیک بزرگتر شود.

اشخاص در گیر ادیت ویدیو، هنوز مشخصه ها و قابلیت های بیشتری می خواهند. نکته کلیدی در فیلم سازی مشخصه ای به نام VIVO یا Video-In/Video-Out است. این قابلیت به منابع ویدیویی آنالوگ مانند تلویزیون و نوارهای VHS امکان می دهد به عنوان ورودی و خروجی به کامپیوتر وصل شوند و از امکانات دیجیتایزر استفاده کنند. اگر کارت ویدیویی که می خرید این قابلیت را ندارد باز هم جای نگرانی نیست و بعدا می توانید آن را اضافه کنید.

بازیهای کامپیوتری سبک

وقتی صحبت از بازی کامپیوتری می شود منظور بازی هایی است که از شتاب دهنده گرافیکی سه بعدی استفاده می کنند. بازی های معمولی در این رده قرار نمی گیرند و همچنان تحت دو قالب قبلی کار می کنند. اگر گاهی بازی کامپیوتری سه بعدی می خرید و در ضمن حداکثر سرعت در کسب جزئیات هم برایتان چندان مهم نیست، انتخاب شما در این گروه جای می گیرد.

کارت های این گروه باید استاندارد گرافیکی DirectXP را بطور کامل پشتیبانی کنند و حداقل دارای 64 مگابایت حافظه ویدیویی و یا حتی 128 مگا بایت حافظه ویدیویی باشند. هرکدام از اینترفیس های AGP یا PCI-Express قابل قبول است.

بازیهای کامپیوتری پیشرفته

اگر می خواهید کامپیوتر شما پایگاه بازی باشد باید کارت ویدیویی انتخاب کنید که توانمندی های خاصی داشته باشد و بتواند تمام بازی های سه بعدی در بازار را با Frame rate قابل قبول و با تمام جزییات گرافیکی پشتیبانی کند.

کارتهای ویدیویی سه بعدی All preformance باید بطور کامل DirectXP را پشتیبانی کنند و حداقل 128 مگابایت حافظه گرافیکی داشته باشند. بهتر است از کارتی استفاده کنید که اینترفیس PCI-Express دارد اما یک کارت AGP 8X Slot هم خوب است.

ب) بررسی دقیق تر:

كارت گرافيك سه بعدي چیست؟

صفحه نمايشگر در كامپيوتر مسئول نمايش اطلاعات است. در زمان مطالعه يك مقاله، صفحه نمایشگر اطلاعات را دو بعدي (طول و عرض) نمايش خواهد داد. زماني كه با استفاده از كامپيوتر يك فيلم را تماشا می کنید يا يك بازي كامپيوتري خاص را انجام مي دهید، صفحه نمايشگر اطلاعات را در يك پنجره سه بعدي نمايش مي دهد. دنياي سه بعدي كه آن را از پشت كامپيوتر نگاه مي كنيم، تصويري واقعي از دنيائي است كه در آن زندگي مي كنيم و شايد همين موضوع باعث جذابيت بيش از اندازه دنياي سه بعدي در كامپيوتر باشد.

كامپيوتر براي نمايش اطلاعات به صورت سه بعدي بر روي يك صفحه نمايشگر تخت از چه ترفندهائي استفاده مي نمايد؟ بازي هاي كامپيوتري به چه صورت طراحي و نوشته مي گردند تا قادر به ايجاد يك فضاي سه بعدي كاملا" ملموس باشند؟ در اين جا به بررسي ترفندهائي خواهيم پرداخت كه توسط طراحان گرافيك سه بعدي استفاده شده و در ادامه به بررسي پتانسيل ها ي مورد نیاز در يك كارت گرافيك پرداخته و نیز با نحوه بالفعل نمودن پنانسيل ها ي فوق آشنا خواهيم شد.

چه چيزي يك تصوير سه بعدي را ايجاد مي نمايد ؟

تصويري كه علاوه بر طول (درازا) و عرض (پهنا) داراي ارتفاع (عمق) نیز باشد، يك تصوير سه بعدي است. تصويري كه داراي صرفا" طول و عرض باشد يك تصوير دو بعدي است. برخي از تصاوير با توجه به اهداف خود اصولا به صورت دو بعدي هستند. مثلا" برخي از تصاوير بين المللي كه مي توان آنها را در فردوگاه يا ساير اماكن عمومي مشاهده نمود (راهنماي رستوران، راهنماي تلفن و ... ) به گونه اي طراحي شده اند كه با مشاهده آنها سريعا" بتوان اقدامات مربوطه را انجام داد. بدين منظور در آفرينش تصاوير فوق از اشكال ساده و پايه استفاده به عمل مي آيد. تصاوير و گرافيك دو بعدي براي ايجاد ارتباط سر يع و ساده با مخاطب داراي جايگاهي خاص هستند. گرافيك هاي سه بعدي مفاهيم بيشتري را به مخاطب منتقل خواهند كرد و لازم است كه اين نوع تصاوير، حامل اطلاعات بيشتري باشند.

گرافيك سه بعدي چيست ؟

براي اغلب كاربران مشاهده يك بازي كامپيوتري متداول ترين روش براي مشاهده گرافيك سه بعدي است. بازي هاي كامپيوتري بر اساس تصاويري ايجاد مي گردند كه كامپيوتر در آفرينش آنها نقش حياتي دارد. تصاوير فوق مي بايست مراحل تدوين زير را سپري نمايند:
• ايجاد يك دنياي مجازي سه بعدي
• مشخص نمودن بخش هائي از دنياي مجازي كه مي بايست بر روي صفحه، نمايش داده شوند.
• مشخص نمودن نحوه نمايش هر پيكسل بر روي صفحه تا از اين طريق بتوان يك تصوير واقعي را نمايش داد.
چگونه مي توان يك تصوير را مشابه شكل واقعي آن ايجاد نمود؟
براي آفرينش تصاوير گرافيكي و انطباق آنها با شكل واقعي، مي بايست پيكسل ها را بر روي يك صفحه دو بعدي مستقر و با انجام عمليات متفاوت، يك تصور سه بعدي از آن را خلق کرد تا هر بيننده در برخورد با تصوير خلق شده يك برداشت سه بعدي از تصوير را در ذهن خود ايجاد نمايد. در اين راستا از امكانات متعدد نظير: Shapes ،Surface textures ،Lighting ,Perspective ,Depth of field و Anti-aliasing استفاده مي گردد. بررسي هر يك از موارد فوق خارج از حوصله اين بخش بوده و خوانندگان مي توانند از منابع ذيربط در رابطه با گرافيك سه بعدي استفاده نمايند.

كارت گرافيك سه بعدي

در ابتداي مطرح شدن كامپيوترهاي شخصي، رفتار كارت هاي گرافيك مشابه يك مترجم بود. در چنين مواردي تصاوير ايجاد شده توسط پردازشگر به كمك كارتهاي گرافيك به پالس هاي الكتريكي مورد نياز درايور مانيتور كامپيوتر، تبديل مي گرديدند. با اينكه روش فوق به درستي كار مي كرد ولي سهم پردازنده براي انجام عمليات (پردازش) بسيار بالا بود. در اين راستا تمام عمليات مربوط به پردازش تصوير توسط پردازنده صورت مي گرفت. وضعيت فوق صرفا" مختص كارت گرافيك نبود و اغلب كارت ها داراي عملكردي مشابه كارت گرافيك با توجه به حوزه عملكرد خود بودند.

پس از مطرح شدن بازيهاي مدرن سه بعدي و نمايش هاي چند رسانه اي، نياز به يك پردازنده با سرعت بالا احساس گرديد. با قرار گرفتن پردازنده با سرعت بالا در كنار كارت گرافيك، عمليات پردازش با سهم متفاوت بين پردازنده اصلي سيستم و پردازنده كارت گرافيك تقسيم گرديد.

اولين مرحله در ساخت يك تصوير ديجيتال سه بعدي، ايجاد دنيائي مملو از اضلاع و زاويه است. دنياي فوق از يك مدل سه بعدي مبتني بر رياضيات به مجموعه اي از الگوها ي دو بعدي به منظور نمايش بر روي نمايشگر، تبديل مي شدند. تصاوير انتقال يافته در ادامه با افزودن مجموعه امكاناتي نظير: Surface، به گونه اي تبديل مي گرديدند تا بتوان آنها را بر روي يك مانيتور مشاهده كرد. پردازنده اختصاصي كارت گرافيك مسئوليت عمليات rendering را برعهده مي گرفت (پردازنده اصلي سيستم درگير قضيه فوق نمي گرديد). كارت هاي گرافيك TNT2 و VooDoo3 داراي پردازنده هاي اختصاصي مربوط به خود مي باشند.

يكي ديگر از تحولات بسيار مهم در رابطه با كارت ها ي گرافيك سه بعدي كه مسئوليت پردازنده اصلي در عمليات پردازش را كاهش مي داد، توسط GeForce 256 از شركت Nvida ارائه گرديد. (توضیحات بیشتردر مورد این اصطلاحات در سایر مقالات سایت میکرو رایانه) همان گونه كه اشاره شد، كارت هاي گرافيك قبلي با هدف كاهش حجم عمليات پردازنده اصلي و افزايش سرعت محاسبات پردازش، پردازنده خود را مكلف به انجام rendering تصوير نموده بودند. در كارت GeForce 256 علاوه بر اين، امكان انتقال مدل مورد نظر از فضاي سه بعدي محاسباتي به يك فضاي دو بعدي نيز فراهم گرديد. با توجه به اينكه در تبديل فوق از معادلات پيچيده رياضي به همراه اعداد اعشاري استفاده مي گردد، با قبول مسئوليت عمليات فوق توسط پردازنده اختصاصي كارت گرافيك، حجم عمليات مربوط به پردازنده اصلي به طرز چشمگيري كاهش یافته و زمان لازم براي پرداختن به ساير موضوعات مهم براي پردازنده اصلي فراهم مي گرديد.

كارت گرافيك Voodoo 5 از شركت 3dfx، عمليات ديگري را از دوش پردازنده اصلي برداشت. شركت فوق اين تكنولوژي را T-buffer نامگذاري كرد. تكنولوژي فوق فرآيند Rendering را بهبود بخشيد. در اين تغيير و تحول از بعد Rendering، پردازنده اصلي سيستم عملا" درگير نمی شود.

كارت هاي گرافيك طي ساليان اخير نسبت به زماني كه صرفا" بصورت متن (25 سطرو 80 ستون) و تك رنگ بودند، سريعا" رشده نموده و همچنان اين روند ادامه خواهد يافت. امروزه ميليون ها كاربر از بازيهاي مدرن كامپيوتري و برنامه شبيه ساز گرافيكي به لطف پيشرفت هاي بدست آمده در صنعت كارت هاي گرافيك، استفاده و از آنها لذت مي برند. ما مي خواهيم بر صفحه نمايشگر خود يك دنياي واقعي از آنچه در هستي است را مشاهده نمائيم. بدون شك كارت هاي گرافيك در اين راستا داراي نقش انكار ناپذيري خواهند بود.

راهنمای خرید کارت گرافیکی (کارت ویدئو) (2)

نحوه انتخاب کارت گرافیک
همانطوریکه در بخش اول گفته شد کارت گرافیکی یکی ازعناصر مهم در کامپیوتر است که با توجه به نوع استفاده و نياز کاربران، دارای مدل های متفاوت با پتانسيل های مختلف می باشد. کاربران با توجه به امکانات کارت گرافيک قادر به استفاده از بازی های کامپیوتری پيشرفته، مشاهده فیلم و انجام عملیات حرفه ای نظير ضبط و ويرايش فیلم، می باشند.

در زمان استفاده از تصاوير گرافيکی حجيم و يا برخی بازی های کامپيوتری، ممکن است تصاوير بصورت منقطع نمايش داده شوند، در چنين مواردی استفاده از يک کارت گرافيک مطلوب و با سرعت مناسب ، علاوه بر افزايش کارآئی سيستم ، امکان پردازش تصاوير دو بعدی و يا تصاوير سه بعدی استفاده شده در بازی های کامپيوتری را با سرعت بيشتر فراهم می نمايد.

برخی از کارت های گرافيک دارای امکانات متنوعی نظير پورت های ورودی و خروجی برای اتصال به دوربين های ديجيتال و تلويزيون بوده و در برخی از مدل های ديگر امکان اتصال بيش از يک نمايشگر به کامپيوتر، وجود دارد. کارت های گرافیک در مقایسه با گذشته دارای امکانات بيشتر، کيفيت بهتر و توانائی مطلوب بمنظور بازخوانی تصاوير می باشند.

جایگاه کارت گرافیک

توليد کنندگان کارت ها و تراشه های (Chip set) گرافيک، سخت افزار خود را هر شش ماه تغيير داده و به هنگام می نمايند. طراحان و پياده کنندگان محصولات نرم افزاری با اتکاء به پتانسيل های ارائه شده توسط کارت های گرافيک، قادر به توليد محصولات متنوعی نظير بازی های کامپيوتری پيچيده و با گرافيک بالا می باشند. البته ارائه این بازی های کامپيوتری تنها به دليل ارائه کارت های گرافيک جديد نبوده و در اين راستا دلايل ديگری همچون استفاده از امکانات جانبی ارائه شده توسط آنان نيز موردنظر می باشد. امکان دسترسی به دو و یا سه تصویر بطور همزمان، استفاده از پورت DVI ( اينترفيس ديجيتالی ويدئو)، اینترفیس های S-Video و پورت های( Firewire (IEEE 1394، نمونه هائی از امکانات ارائه شده در کارت های گرافیک جدید می باشند.

ویژگی ها ی مهم

از مهمترین ویژگی های مرتبط با کارت گرافيک ، می توان به موارد زیر اشاره نمود :

• پردازنده: امروزه به برکت وجود پردازنده های استفاده شده در کارت های گرافيک، امکان مشاهده تصاوير سه بعدی متحرک بطور کامل فراهم شده است. کارت های گرافیک قادر به پشتیبانی از تصاویر ویدئویی سه بعدی و بازی های کامپیوتری به نحو مطلوب و با بهترین وضعیت نمایش می باشند. زماني که بازی های کامپيوتری با سرعت شصت فريم در ثانيه و يا بيشتر نمايش داده شوند، وضعيت مطلوبی فراهم و تصاوير فاقد هر گونه لرزشی خواهند بود (چشم انسان در این سرعت قادر به تشخیص لرزش تصاویر نمی باشد).

کارت های گرافیک ارزان قیمت بخوبی جوابگوی بازی های قدیمی می باشند. ولی کارت هائی که قادر به توليد فريم ها با سرعت بيشتری باشند، امکان مشاهده تصاوير و بازی های کامپيوتری در Resolution بالاتر را به خوبی فراهم می نمايند. به منظور اجرای بازی های کامپيوتری که از تکنولوژی DirectX 8 استفاده می نمايند، می بایست از کارت هائی که تکنولوژی فوق را حمايت می نمايند، استفاده گردد.

• حافظه: در مواردي که از کامپيوتر به منظور انجام عمليات حجيم گرافيکی نظير بازی های کامپيوتری و يا ويرايش تصاوير ويدئویی استفاده می گردد، اطلاعات مورد نياز برای نمايش تصاوير در حافظه RAM کارت گرافيک ذخيره می گردد. کارت های گرافيک برای انجام مطلوب و سريع اينگونه فعاليت ها به حجم بالائی از حافظه نياز خواهند داشت. به موازات افزايش پيجيدگی بازی های کامپيوتری يا حجم عمليات گرافيکی به حافظه بيشتری نياز خواهد بود. استفاده مناسب و بهينه از حافظه کارت گرافيک، می تواند تضمين لازم در خصوص نمايش بدون نقص تصاوير را ارائه نمايد.

اكثر كارت های گرافیكی دارای 32Mb تا 64Mb حافظه از نوع DDR SDRAM می باشند. مدل های پيشرفته تر و در عين حال گرانتر، دارای حافظه ای بین 128MB تا 256MB و بالاتر می باشند. برای بازی های قدیمی، حافظه ای به ميزان 32MB كافی بوده ولی كیفیت و سرعت انتقال تصاویر در آنها نسبت به كارت های جدید خصوصا" در Resolution 1600 * 1200، مطلوب نخواهد بود. برای استفاده از بازی های گرافيکی پيشرفته با Resolution بالاتر، پیشنهاد می گردد از كارت های گرافیكی که دارای حداقل 128Mb حافظه می باشند، استفاده گردد. در صورت تمايل و ضرورت می توان از كارت هایی که دارای حافظه بیشتری هستند، استفاده نمود.

تراشه های گرافیكی كه بر روی مادر برد كامپیوتر قرار دارند (OnBorad) از حافظه اصلی سیستم استفاده می نمایند (با توجه به اشغال بخشی از حافظه توسط کارت گرافيک موجود بر روی مادربرد، فضای کمتری در حافظه اصلی برای ساير عمليات باقی خواهد ماند). (برای مطالعه بیشتر دراین مورد به سایر مقالات سایت میکرو رایانه مراجعه نمایید) در اغلب كامپیوترهای ارزان قيمت که از پردازنده هائی با توان عملياتی کمتر استفاده می شود (نظير پردازنده های Celeron محصول شركت Intel و یا Duron محصول شركت AMD)، كارت گرافیكی بر روی مادربرد تعبیه شده است. كامپیوترها ی فوق، دارای توانایی قابل قبولی بوده و برای كاربران معمولی كه از كامپیوتر به عنوان یك ابزار كار معمولی استفاده می نمایند، بسیار كارآمد بوده ولی در صورتي که کاربرانی نيازمند انجام عمليات گرافیك سنگین بوده و يا قصد استفاده از بازی هائی را داشته باشند که دارای گرافيک بالا می باشد، سيستم های فوق کارآئی مناسبی نخواهند داشت.

امکانات جانبی

 برخی از كارت های گرافيک دارای امكانات جانبی اضافه ای بوده که امکان استفاده از آنان توسط سخت افزار و يا نرم افزارهای مربوطه در اختيار کاربران قرار می گيرد. در ادامه به برخی از اين امکانات ، اشاره می گردد:

- خروجی DVI: از كارت های گرافیك كه دارای اينترفيس ويژوال دیجیتال می باشند، به منظور اتصال به مانیتورهای دیجیتال استفاده می گردد. با استفاده از اينترفيس DVI و پورت خروجی DVI، امکان اتصال کارت های گرافيک به انواع مانیتورهای دیجیتال و آنالوگ، فراهم می گردد .

- ورودی/خروجی S-Video: پورت خروجی S-Video، امکان ارسال سیگنال های ویدئویی را به تلویزیون، VCR و سایر دستگاههای مشابه فراهم می نمايد. با استفاده از پورت ورودی S-Video، می توان تصاوير ویدئویی را از وسایلی نظیر VCR، دوربین های فیلمبرداری به كامپیوتر وصل نمود.

- ورودی/خروجی مركب: پورت های مرکب دارای عملکردی مشابه پورت های S-Video بوده با اين تفاوت که امکان اتصال به تجهیزات قدیمی كه دارای پتانسيل لازم برای ارتباط و استفاده از پورت S-Video نمی باشند را فراهم می نمايد. اكثر كارت های گرافیك كه دارای پورت های S-Video می باشند، دارای يک کابل برای تبديل پورت فوق به پورت های مرکب می باشند.

- نمایش دو تصویر: برای اتصال کامپيوتر به يک مانيتور ديگر و يا تلويزيون (مشاهده دو و یا حتی سه تصویر جداگانه)، می بايست از يک کارت گرافيک که دارای پورت های اضافه و RAMDAC (تراشه هائی که تصاویر دیجیتال را به سیگنالهای آنالوگ تبدیل می كنند) اضافی، استفاده کرد.

- Overclocking: سرعت پردازنده موجود بر روی يک کارت گرافيک، سريعتر از سرعت مشخص شده توسط توليد کننده، به امری متداول توسط برخی بازی های کامپيوتری تبديل شده است. وضعيت فوق، باعث فشار بيش از حد مجاز به کارت گرافيکی در ارتباط با توليد خروجی شده و در نهايت می تواند سوختن كارت گرافیكی را بدنبال داشته باشد.
برخی از تولید كنندگان نظير Gainward، كارت هایی را ارائه نموده اند كه دارای ويژگی Overclocking می باشند. برخی ديگر از توليد کنندگان، نرم افزارهای Overlocking را به همراه کارت گرافيکی خود عرضه نموده و تعدادی ديگر از توليد کنندگان هم نظير ATI از ويژگی فوق حمايت نمی نمايند. قبل از فعال نمودن ويژگی Overlocking می بايست دستورالعمل های ارائه شده توسط توليدکنندگان مربوطه به دقت مطالعه گردد.

- Anti-aliasing: در گرافیك كامپیوتری به هموار نمودن (صاف و يک دست کردن) ظاهر ناهموار و پلکانی اشكالی چون خطوط مورب،‌ منحنی ها و دوایر اطلاق می گردد. استفاده از ويژگی فوق در مواردي که کارت تصویر دارای Resolution پائين باشد، مفيد خواهد بود. علت بروز اين ناصافی ها، به دلیل پایین بودن كیفیت تفكیك پذیری بوده و می توان بمنظور برخورد با مشکل فوق، از امکانات سخت افزاری و يا نرم افزاری خاصی استفاده نمود.
برخی از کارت های گرافيک جديد از ويژگی فوق حمايت می نمايند. در صورت فعال نمودن ويژگی فوق، سرعت نمایش فريم ها در هر ثانيه كاهش خواهد يافت. بنابراین استفاده کنندگان بازی های کامپيوتری، می بايست بین نمایش سریع تر و استفاده از تصاویر هموار و یک دست، یكی را انتخاب نمايند.

تشریح مشخصات

در زمان تهيه يک کارت گرافيک می بايست موارد متعددی همچون میزان حافظه، نوع اينترفيس ها، تعداد پورت های ورودی و خروجی به دقت بررسی و مشخص گردد. قيمت يک کارت گرافيک با ميزان کارآئی آن ارتباط مستقيم دارد. کارت های گرافيک موجود که از تراشه های ATI و NVida استفاده می نمايند، دارای کارآئی مناسب در ارتباط با نمايش تصاوير سه بعدی می باشند. استفاده از کارت های گرافيک قدرتمند، صرفا" مختص کاربرانی است که نوع فعاليت آنان بگونه ای است که به پتانيسل های بالای اين نوع از کارت ها نياز دارند.

جايگاه و نقش حافطه در کارت های گرافيک، بسيار حائز اهميت بوده و اولويت آن نسبت به ساير پارامترهای موجود بمنظور گزينش يک کارت گرافيک، بيشتر است. بدیهی است در صورتي که قصد اتصال کامپيوتر به يک نمايشگر، تلويزيون و يا دوربين فيلمبرداری  را دارید، می بايست کارت گرافيکی انتخابی شما، دارای پورت های مورد نظر باشد.
  خلاصه

پس به طور خلاصه پارامترهای زير را می توان در زمان انتخاب يک کارت گرافيک در نظر گرفت. توجه کنید که اصطلاحاتی که در زیر آمده در سایر مقالات سایت میکرو رایانه به صورت مفصل در مورد انها بحث شده است:

حافظه: پیشنهادی: 64MB و یا بیشتر. ميزان حافظه موجود بر روی کارت گرافيک ارتباط مستقيم با کيفيت و سرعت نمايش اطلاعات داشته و حجم بيشتری از اطلاعات در حافظه ذخيره خواهد شد. سرعت تفسير و نمایش تصاویر خصوصا" تصاویر سه بعدی با افزایش ميزان حافظه، بهبود و افزایش خواهد يافت. اكثر کارت های گرافيکی موجود از حافظه های DDR استفاده می نمایند.

سرعت Clock پردازنده گرافیک: پیشنهادی : 200 تا 250 مگاهرتز و بیشتر. سرعت Clock پردازنده کارت گرافیك، يکی از مهترين عوامل افزايش کارآئی يک کارت گرافيک بوده که بيشترين تاثير را در رابطه با انجام عمليات مرتبط با تصاویر سه بعدی، به دنبال خواهد داشت.

نوع اینترفیس: پیشنهادی AGP. تقريبا" تمامی سيستم های جديد دارای يک اسلات AGP بمنظور اتصال كارت گرافیكی می باشند. سیستم هایی كه طول عمر آنان بیش از چهار سال بوده و يا سيستم هائی که دارای کارت های گرافيکی Onboard می باشند، ممکن است صرفا" دارای اسلات های PCI بوده که سرعت آنها به مراتب کمتر از اسلات ها ی AGP است. کارت های گرافيکی که از اسلات های AGP استفاده می نمايند، قادر به حمايت از سرعتی بالغ بر 4X می باشند.
در کارت های گرافيک جديد، سرعت فوق به مرز 8X رسيده است. در صورتي که سیستمی دارای اسلات AGP با سرعت 2X یا 1X باشد، امکان استفاده از كارت های گرافیكی با سرعت 4X یا 8X وجود نخواهد داشت (به دلیل متفاوت بودن ولتاژ آنها).

کانکتورهای نمایشگر: پیشنهادی یك یا دو کانکتور VGA برای نمایشگرهای CRT  و در صورت امکان یك یا دو کانکتور VGA یا یك خروجی دیجیتال اضافه برای نمایشگرهای تخت. برای استفاده از کارت گرافيکی، می بايست کارت گرافيکی دارای کانکتورهای لازم به منظور ارتباط با مانيتور باشد. كارت های گرافیك، حداقل دارای یك پورت VGA بمنظور اتصال مانیتور آنالوگ به كامپیوتر می باشند (مانیتورهای فوق در زمره مانیتورهای CRT یا LCD آنالوگ تخت محسوب می گردند). كارت هایی كه دارای يک کانکتور می باشند، امکان استفاده از چندين تصوير و به طبع چندين عمليات را فراهم می نمايند. مثلا" می توان بر روی یك صفحه برنامه حسابداری را فعال و بر روی صفحه دیگر برنامه Word را فعال نمود.

پورت های ورودی و خروجی: پیشنهادی S-Video یا مركب. در صورتي که قصد ويرايش تصاویر ویدئویی را دارید و يا می خواهید از کامپيوتر به منظور ذخيره تصاوير ویدئويی استفاده کنید و يا تمايل به استفاده از تلویزیون برای انجام بازی های كامپیوتری دارید، می توانید از يک کارت گرافيک پيشرفته که دارای مجموعه ای از پورت های ورودی/خروجی و يا يک TV Tuner است، استفاده کنید.

نکات:

پارامترهای زیر را در زمان انتخاب یک کارت گرافیک در نظر بگیرید:

• انتخاب کارت های گرافيک با توان متوسط. استفاده از يک کارت گرافيک پيشرفته صرفا" در موارد خاصی نظير بازی های کامپيوتری پيچيده و يا کاربردهای خاص تجاری، توصيه می گردد. در ساير موارد، می توان با مشخص نمودن دقيق خواسته خود نسبت به تهيه يک کارت گرافيک با توان مناسب اقدام نمود.

• افراديكه به بازی های كامپیوتری علاقمندند نیازمند كارت های قوي تری می باشند .يکی از مهمترين دلايلی که اغلب کاربران اقدام به تعویض كارت های گرافیكی می نمایند، استفاده از امكانات DirectX 8 مایكروسافت می باشد. تکنولوژی فوق پس از گذشت مدت زمانی اندک به يک تکنولوژی فراگير در اکثر بازی های کامپيوتری جديد تبديل شده است. هم اينک ،كارت ها ئی ارائه شده است که DirectX 9 را نیز پشتیبانی می نمایند. در صورتي که تصميم به استفاده از جديدترين بازی های كامپیوتری دارید، می بايست يک کارت گرافيک قوي تر انتخاب کنید که قادر به حمايت از DirectX 9 API بوده و دارای حداقل 64MB حافظه از نوع SDDDR باشد.

• اطمينان از وجود حافظه DDR در کارت گرافيک اكثر كارت های گرافیك پيشرفته دارای حافظه ای از نوع DDR می باشند. ( تعداد اندکی از کارت های گرافيک از حافظه فوق، استفاده نمی نمايند).حافظه های فوق، سرعت كارت گرافیكی را افزايش خواهد داد.

• بررسی کارت های گرافيک متفاوت. بهترین روش برای انتخاب یك كارت گرافیكی، تست و بررسی مدل های متفاوتی از آنان و در نهايت انتخاب بهترين نمونه موجود است. در اين راستا می توانید از سايت هایی که به صورت مستمر کارت های گرافيک را بررسی و نتايج را منتشر می نمايند، استفاده کنید.

• بررسی نحوه ارتباط كارت گرافیكی با كامپیوتر. اكثر كامپیوترهایی كه در طی ساليان اخير ارائه شده اند، دارای يک اسلات AGP می باشند. برخی از مادربردها دارای اسلات AGP نمی باشند (خصوصا" در مادربردهای ارزان قيمت که كارت گرافیكی بصورت OnBoard می باشد، اسلات AGP وجود ندارد). قبل از تهیه هر نوع كارت گرافيک لازم است از وجود اسلات AGP بر روی مادربرد اطمينان حاصل نمود.

• تهيه کارت گرافيک متناسب و منطبق بر خواست ها. هرگز پول خود را برای ويژگی ها و پتانسيل هائی که به وجود آنان نياز ندارید هزينه نکنید. در صورت عدم نیاز به ذخیره سازی و ويرايش تصاویر دیجیتال، می توان کارت های گرافيکی را انتخاب نمود که صرفا" دارای پورت های اساسی و اوليه می باشند.

 طعا" قيمت اين نوع از کارت ها به مراتب کمتر از کارت هائی است که دارای پورت های متنوع ورودی و يا خروجی به منظور انجام عمليات حرفه ای می باشند. بنابر اين می توان در مقابل پرداخت هزينه بيشتر برای امکاناتی اضافه که ممکن است هرگز از آنان استفاده نگردد، كارتی با میزان حافظه بیشتر را انتخاب کنید تا سرعت و كیفیت تصاویر بر روی سیستم وضعيت مطلوب تری پيدا نمايد.