نگهداري از كامپيوتر

 آيا مي خواهيد سالها به عمر كامپيوتر خود بيفزاييد. در اينجا نكاتي ساده را به اطلاع شما مي رسانيم كه از كاهش كارايي و عمر كامپيوتر جلوگيري مي كند.

بزرگترين دشمن كامپيوتر گرماست، كه باعث مي شود چيپ هاي و ديگر اجزاي داخلي كامپيوتر گرم شوند. و همچنين از كارايي كامپيوتر مي كاهد.

اولين چيزي كه بايد چك كنيد اين است كه از جريان هوا در اطراف كامپيوتر خود مطمئن شويد. اگر كامپيوتر خود را در يك محفظه قرار مي دهيد. حتماً در پشت آن يك سوراخ دايره اي براي جريان هوا باز  كنيد. به طوريكه اين سوراخ مسير هواي فن كامپيوتر شما را باز نگه دارد. تا هواي خنك بتواند از داخل كيس كامپيوتر شما بگذرد.

اگر كامپيوتر را در داخل محفظه اي قرار مي دهيد، حداقل تا فضاي 10 سانتي متري پشت كيس نبايد هيچ مانعي وجود داشته باشد. تا جريان هوا برقرار شود.

 مطمئن شويد بالا و پشت مانيتور شما از گرد و خاك پاك شده است. كتابها، ورقهاي كاغذ، جعبه ها و ساير اشياء را روي مانيتور خود قرار ندهيد. هميشه به شكافهاي بالاي مانيتور توجه كافي داشته باشيد تا گرماي اضافي به راحتي دفع شود. اگر اين گرما دفع نشود گرماي اضافي به قطعات الكترونيكي مانيتور سرايت كرده كه نتيجه آن بهم ريختگي رنگ، لرزش تصوير و مشكلات ديگري را براي مانيتور است.

كار بعدي كه مي توانيد انجام دهيد پاك كردن گرد و غبار از سطوح داخلي كامپيوتر است.اين كار را حداقل دو بار در سال انجام دهيدو هر دو سال يكبار اين كار را براي مانيتور انجام دهيد.

به گرد و غبار همانند يك پتو نگاه كنيد، كه چيپهاي كامپيوتر را داغ نگه مي دارند، هر چه گرد و خاك بيشتري روي آنها نشسته باشد، بيشتر داغ ميشوند. چه ميزان گرد و خاك زياد است؟ 0.05 ميليمتر چطور است يا آنقدر كه بتوان گرد و غبار را ديد، همين ميزان كم مي تواند دماي داخلي چيپها را 5 درصد افزايش دهد. به نظر شما 5 درصد زياد نيست ! اگر بدانيد اين مقدار ميتواند سالها از عمر كامپيوتر شما بكاهد چطور؟

راحت ترين راه براي نظافت داخل كامپيوتر استفاده از يك جاروبرقي خانگي است. بعد از اينكه با يك مكنده مانند جاروبرقي آن را تميز كرديد مي توانيد از هواي فشرده (با فشار كم  طوري كه به قطعات كامپيوتر صدمه وارد نشود) براي بيرون راندن گرد و غبار باقي مانده استفاده كنيد.

مطمئن شويد كه پره هاي فن هاي خنك كننده را كاملاً تميز كرده ايد. فن منبع تغذيه برق و CPU و كيس را تميز كنيد.

براي نظافت كي برد هم از هواي فشرده استفاده كنيد و توجه داشته باشيد كه هيچگاه براي نظافت كي برد از مايعات استفاده نكنيد. و از يك كاور براي پوشاندن كي برد در زمان بي كاري كي برد استفاده كنيد. با همين روش ساده سالها به عمر كي برد خود اضافه مي كنيد.

و اما مي رويم سراغ هارد ديسك، اول از همه توجه داشته باشيد كه هارد ديسك به گونه اي طراحي شده است كه به صورت افقي نصب شود بنابراين نمي توانيد هارد ديسك را به پهلو نصب كنيد و از آن انتظار كار بيش از دو سال را داشته باشيد. 90 درصد هارد ديسكها كه به پهلو در كيس نصب مي شوند بعد از دو سال مشكل پيدا مي كنند و احتياج به تعويض دارند. اين شيوه نصب باعث فشار وارد شدن به قسمت كوچكي از بيرينگ هاي هارد مي شود و اين بيرينگ ها خراب مي شوند. ولي با نصب افقي هارد وزن هارد به طور يكنواخت در كل سطح بيرينگ تقسيم مي شود بنابراين بيرينگ هارد دچار خرابي پيش از موعد نمي شود.

معمولاً هارد ديسكهايي كه روي قطعاتي كه توليد گرما مي كنند قرار مي گيرند يا بين قطعات ديگر ساندويچ شده اند و براي تبادل حرارت و جريان هوا فضاي كافي وجود ندارد زودتر دچار مشكل مي شوند.

بخاطر داشته باشيد كه هارد درايو شما داراي يك موتور و قطعات متحرك است. هر چه تهويه هوا در اطراف آن بيشتر باشد راحتر گرماي اضافي را دفع مي كند و عمر آن بيشتر خواهد بود. در ضمن هارد نسبت به لرزش و تكانهاي شديد به خصوص در حال كار حساس است پس مراقب هارد ديسك خود باشيد و كامپيوتر خود را روي ميزي قرار دهيد كه محكم و ثابت است.

به كامپيوتر خود اجازه بدهيد نفس بكشد و آن را تميز نگه داريد تا در سالهاي بعد هم در خدمت شما باشد.

آشنايي بيشتر با سي دي رايتر

گذشته از اينكه ما در دنيايي زندگي مي كنيم كه هارد ديسك ها فوق العاده ارزان شده اند و حافظه هاي فلش مرتباً به سمت حجيم تر شدن و ارزان تر شدن پيش مي روند ولي به نظر نمي رسد براي CD و درايو آن جانشيني آمده باشد. همانطور كه با ورود CD هاي با قابليت چند بار رايت  فلاپي ديسك ها كم كم از روي كامپيوترها حذف شدند. البته روزي هم عمر CD به پايان خواهد رسيد.

هر چند كه امروزه يك هارد 80 گيگابايتي ظرفيت بالايي براي يك هارد ديسك محسوب نمي شود و با قيمت مناسبي مي توان آن را خريد و حجم آن برابر 120 CD مي باشد. ولي CD قابل رايت هنوز ارزان تر است و گذشته از اين مي توان از آن به راحتي براي انتقال اطلاعات استفاده كرد، دوام نسبتاً خوبي دارد. كوچك و ارزان است. و اينجاست كه اهميت وجود سي دي رايتر مشخص مي شود. در اين مقاله مي خواهيم در مورد CD رايتر صحبت كنيم. ابتدا در مورد مزايا و مشكلات انواع CD صحبت مي كنيم سپس به بررسي رايتر مي پردازيم.

مزيت ها

 ــ CD بسيار ارزان است.

 ــ با سرعت 40x مي توانيد يك CD را در زماني زير 3 دقيقه رايت كنيد.

 ــ قابل حمل و نقل

 ــ معمولاً با همه كامپيوترها و دستگاههاي صوتي امروز سازگاري دارند.

 ــ عمر طولاني (از نظر تئوري تا 100 سال)

 ــ CD ها از حافظه هاي مغناطيسي مانند هارد ديسك عمر بيشتري دارند.

مشكلات

 ــ ممكن است در هنگام رايت كردن مجبور به توقف كار خود با كامپيوتر شويد.

 ــ ديسك هايي با قابليت رايت دوباره كندتر از CD هاي معمولي كار مي كنند.

 ــ مقايسه ظرفيت CD با DVD آنرا نااميد كننده تر مي كند.

سرعت درايو: رايت/ ري رايت/ خواندن

منظور از 24*10*40 چيست؟ اين سه عدد به سرعتهاي رايت و ري رايت و خواندن CD اشاره مي كنند. مثلاً اگر يك CD رايتر با مشخصات 24*10*40 داشته باشيد به اين معني است كه اين رايتر CD معمولي را با سرعت 24x رايت مي كند و يك CD با قابليت رايت مجدد را با سرعت 10x رايت مي كند و CD ها را با سرعت 40x  رايت مي كند. مثلاً زماني كه يك CD صوتي را گوش مي دهد درايو CD آن را با سرعت 1x مي خواند ولي اگر كامپيوتر اين CD را يك جا بخواند 2 دقيقه زمان طول مي كشد.

اين سرعتها معمولاً به صورت ميانگين محاسبه مي شوند بنابراين اگر قابليتها كمي از آنچه مشخصات اسمي نشان مي دهد پايين تر باشد نگران نشويد.

انواع حافظه ها: DVDR/ DVD/ CDRW/ CDR/ CD

تيتري به شكل بالا كمتر استفاده مي شود و معمولاً از واژه درايو استفاده مي شود. به هر حال CD_R به ديسك CD قابل رايت يا به درايو CD اي كه قابليت رايت CD معمولي را دارد گفته مي شود. CD_RW به يك ديسك با قابليت رايت دوباره (چند باره) يا به درايوي كه مي تواند روي CD هاي با قابليت رايت مجدد رايت كند اشاره دارد. البته مي دانيد كه همه درايوهاي CD_RW مي توانند روي CD هاي معمولي هم رايت كنند. البته امروزه داشتن يك درايو CD_R معمولي دليل بر نقطه ضعف نيست چون بسياري حتي يك بار هم با درايو خود روي CD_RW رايت نكرده اند. ديسكهاي قابل رايت DVD را DVD_R گويند. يك درايو DVD_R مي تواند روي DVD و CD رايت كند و بخواند.

DVD_RW نسخه قابل رايت مجدد DVD است كه مي تواند تا 4.7 گيگابايت اطلاعات را در خود ذخيره كند كه در حدود هفت برابر ظرفيت CD است.

اينترنال يا اكسترنال

در اكثر مواقع استفاده از درايو اينترنال (داخلي) مناسب است. چون ارزان تر بوده و فضاي اضافي روي ميز كامپيوترتان اشغال نمي شود. ولي از جهت شيكي ظاهري، شايد بخواهيد از يك درايو اكسترنال استفاده كنيد.

اما درايو اكسترنال با قيمت بالايي كه دارد برتري هايي هم نسبت به نوع اينترنال دارد. اولاً يك درايو اكسترنال به راحتي قابل جابجايي است. مثلاً اگر شما چند كامپيوتر در محل كار خود داريد با خريد يك درايو مي توانيد روي كامپيوتري كه بيكار است كار رايت خود را انجام دهيد. به علاوه يك درگاه IDE در سيستم شما اشغال نمي شود چون اين درايوها يا از USB يا Fire Wire براي اتصال به كامپيوتر استفاده مي كنند. به عبارت ديگر شما با 4 درايو (مثلاً 2 هارد ديسك، يك درايو zip و يك CD_ROM) كه در اكثر كامپيوترها استاندارد شده است محدود نمي شويد.

بافر تحت حفاظت:

براي اينكه CD رايتر وظيفه خود را بدرستي انجام دهد بايد يك جريان ثابت اطلاعات براي آن فراهم شود تا ليزر بتواند تحت يك فرايند بدون وقفه عمل رايت را انجام دهد. هر سي دي رايتر يك حافظه بافر دارد كه معمولاً 2 يا 4 مگابايت است كه هر بي نظمي در جريان اطلاعات را خنثي مي كند. اگر هنگام رايت سي دي شما كار ديگري با كامپيوتر انجام دهيد به گونه اي كه حافظه بافر خالي شود خطايي اتفاق مي افتد كه منجر به خراب شدن CD مي شود. مگر اينكه رايتر شما داراي سيستم حفاظت بافر باشد.

بافر تحت حفاظت يا Buffer Under Run Proof اجازه مي دهد كه ليزر در حال رايت سي دي وقتي بافر خالي مي شود توقف داشته باشد. نامهاي ديگري براي سيستم حفاظت بافر وجود دارد كه بست به كمپاني سازنده متفاوت است، و در اينجا به چند مورد آن اشاره مي شود.

Just Link (Ricoh), Safe Burn (Yamaha), Exact Link (OAK), Power Rec (Plextor)

 آنچه بايد به خاطر داشته باشيد اين است كه اگر يك درايو از بافر تحت حفاظت پشتيباني كند بايد نرم افزار آن هم از اين ويژگي پشتيباني كند تا اين قابليت را به كار گيرد.

از نظر تئوري زمانيكه Buffer Under Run Protection فعال شده باشد شما بايد بتوانيد بدون نگراني از خراب شدن CD با كامپيوتر خود مانند حالت عادي كار كنيد.

Multi Read

اگر يك درايو با قابليت Multi Read داشته باشيد مي توانيد مطمئن باشيد كه اين درايو از همه انواع CD, CDR و CDRW پشتيباني مي كند. و Multi Read2 از ديسكهاي DVDR, DVD هم به علاوه ديسكهاي بالا پشتيباني مي كند.

Double density

در سال 2000 كمپاني سوني CDهاي با فرمت چگالي مضاعف Double density ارائه داد اين CD داراي ظرفيت حدود 1.3 گيگابايت هستند اين فرمت از CD تحت عنوان DD_R و DD_ RW (براي cd هاي ري رايت) شناخته مي شوند. اين فرمت از CD امروزه به راحتي قابل دسترسي است و مي توان از آن استفاده كرد.

آنچه در اين مقاله مي خوانيد، يك راهنماي جامع براي عيب زدايي از كامپيوترتان نيست اما مي تواند شما را به سمت يافتن مشكل كامپيوتر راهنمايي كند.

اگر بعد از فشردن دكمه power، كامپيوتر روشن نشد

بررسي كنيد آيا سيم برق متصل است؟ آيا سر ديگر سيم برق متصل شده است؟ سوييچي كه در پشت كامپيوترتان وجود دارد چك كنيد. از اتصال صحيح منبع تغذيه به مادربرد اطمينان حاصل كنيد. كابل برق فلاپي را چك كنيد. اگر هيچ يك از اين كارها نتيجه نداد در مرحله بعد هر چيزي را كه به مادربرد متصل است به غير از كابل برق، سيم دكمه power، كارت گرافيك، حافظه RAM و CPU را جدا كنيد. اگر باز هم سيستم بالا نمي آيد يك يا دو قطعه از سيستم شما معيوب است. در اين مورد به احتمال زياد مادربرد يا منبع تغذيه Case شما اشكال دارد.

اگر سيستم روشن مي شود ولي بوق نمي زند يا بالا نمي آيد

ابتدا همه اتصالات را چك كنيد و دوباره امتحان كنيد. در صورتي كه اين عمل مؤثر نبود، بهترين كار اين است كه مانند بالا همه چيز را به غير از سيم دكمه power، كارت گرافيك، حافظه RAM و CPU را از مادربرد جدا كرده و دوباره امتحان كنيد.

اگر كامپيوتر به خوبي شروع به كار كرد كامپيوتر را خاموش كنيد و هر بار يك قطعه را متصل كرده و سپس كامپيوتر را روشن كنيد تا جايي كه مشكل را پيدا كنيد ولي اگر كامپيوتر اصلا‎‎ً روشن نشد احتمالاً يك يا چند قطعه معيوب داريد(CPU ،RAM، مادربرد و منبع تغذيه).

كامپيوتر روشن مي شود و متناوبا‎ً بوق مي زند، بالا مي آيد

ببينيد آيا حافظه RAM شما بدرستي نصب شده است اگر لازم است آن را بيرون آوريد و دوباره جا بزنيد.

سيستم روشن مي شود يك سري بوقهاي سريع مي زند، بالا نمي آيد

ببينيد آيا كارت گرافيك به درستي روي اسلات AGP نشسته است يا خير.اگر مقدار كمي از كارت گرافيك خارج از اسلات AGP باشد سيستم بالا نمي آيد.

چند مشكل ديگر هم وجود دارد كه بوسيله اين بوقها شناسايي مي شود اما دو مورد بالا معمول ترين موارد هستند.

اگر سيستم بالا مي آيد ولي مشكلاتي را مشاهده مي كنيد در اين جا دو مشكل عمده ذكر مي شود. كامپيوتر شما در هنگام نصب سيستم عامل بارها از حركت باز مي ايستد علت آن مي تواند گرماي CPU باشد بخصوص CPU هاي شركت AMD يا CPU هاي قديمي تر شركت INTEL. چك كنيد آيا فن CPUبخوبي عمل مي كند و چك كنيد آيا هيت سينك (قطعه آلومينيومي كه روي CPU نصب شده و معمولاً رنگ سياه دارد) بخوبي نصب شده است و با سطح CPU كاملاً موازي است. مطمئن شويد از هيت سينكي استفاده مي كنيد كه ساخت سازنده CPU شماست. هيت سينك اگر درست نصب شود بيش از آنچه نياز است خنك كاري انجام مي دهد.

 مشكلات زيادي در سيستم عامل همراه با صفحات آبي كه ظاهر مي شود داريد

خطاهايي كه در هنگام كپي كردن فايل هاي Set up بوجود مي آيند بخصوص در ويندوز 2000 و XP، به احتمال زياد نشانه وجود مشكل در حافظه RAM شماست. اين امكان هم وجود دارد كه مشكل از هارد ديسك شما باشد اگر خطاها همراه با صفحات آبي است كه در آنها Page Fault ديده مي شود يقيناً مشكل از حافظه RAM شماست.